Cashflow, liquiditeit en werkkapitaal: wat is het verschil?

Illustratie die het verschil en de samenhang toont tussen cashflow, liquiditeit en werkkapitaal

Cashflow, liquiditeit en werkkapitaal: wat is het verschil?

Drie begrippen die op elkaar lijken, maar iets anders sturen

Cashflow gaat over geld dat ontvangen en uitgegeven wordt (in- en uitgaat) in de organisatie in een bepaalde periode. Liquiditeit gaat over de vraag of je nu en de komende maanden je rekeningen kunt betalen. Werkkapitaal gaat over het geld dat vastzit in de operatie. Drie verschillende definities, drie verschillende stuurknoppen. Wie ze door elkaar haalt, kan op papier gezond zijn en in de praktijk in liquiditeitsproblemen komen.

Wat is cashflow?

Cashflow is het verschil tussen geld dat ontvangen wordt en geld dat uitgegeven wordt over een bepaalde periode (week, maand, kwartaal, jaar). Er zijn drie soorten cashflow:

  • Operationele cashflow (ook wel Opex genoemd) : geld uit je dagelijkse bedrijfsvoering (klantbetalingen min uitgaven aan salarissen, leveranciers, belastingen).
  • Investeringscashflow (ook wel Capex genoemd) : geld dat naar investeringen gaat of vrijkomt uit verkoop van activa.
  • Financieringscashflow: geld uit leningen, eigen vermogen, of aflossingen en dividenden.

Cashflow zegt iets over de gezondheid over een periode. Het zegt nog niets over of je nu genoeg op de bank hebt staan.

Wat is liquiditeit?

Liquiditeit is je vermogen om op korte termijn aan je verplichtingen te voldoen. Heb je morgen, volgende week en volgende maand genoeg geld om salarissen, leveranciers en belastingen te betalen? Dat is een liquiditeitsvraag.

Een veelgebruikte indicator is de current ratio: vlottende activa gedeeld door kortlopende schulden. Een current ratio van 1,5 betekent dat je voor elke euro kortlopende schuld €1,50 aan vlottende activa hebt. Onder de 1,0 wordt het echter spannend. Er zijn dan meer kortlopende verplichtingen dan middelen om deze op korte termijn te voldoen. De organisatie loopt hierdoor een groter risico om crediteuren en schulden op tijd te kunnen betalen.

Belangrijk verschil met cashflow: liquiditeit is een momentopname plus een korte vooruitblik, geen periode-meting.

Wat is werkkapitaal?

Werkkapitaal is het geld dat vastzit in de operatie. De formule: vlottende activa min kortlopende schulden. In de praktijk bestaat werkkapitaal vooral uit:

  • Voorraden: producten die nog verkocht moeten worden.
  • Debiteuren: omzet die nog binnen moet komen.Crediteuren: facturen die je nog moet betalen (drukken het werkkapitaal juist).

Een groeiend bedrijf heeft bijna altijd te maken met een stijgend werkkapitaal : meer omzet beteke meer voorraad, meer debiteuren, meer onderhanden werk. Dat geld moet ergens vandaan komen, en dat raakt direct aan je liquiditeit.

Hoe hangen de drie begrippen samen?

Een kort praktijk voorbeeld: een productiebedrijf groeit met 20% in omzet. De winst stijgt mee, dus de operationele cashflow lijkt prima. Maar door de groei stijgen de voorraad met €120.000 en de debiteuren met €90.000, terwijl de crediteuren maar €40.000 stijgen. Het werkkapitaal stijgt dus met €170.000. Dat geld is nodig om de groei te financieren, en gaat regelrecht ten koste van de liquiditeit.

Op de winst- en verliesrekening ziet alles er gezond uit. Op de bankrekening niet. Dit is precies het soort situatie waar Factview voor is gebouwd: de samenhang tussen P&L, balans en cashflow zichtbaar maken, zonder dat je het zelf in Excel moet modelleren.

Waarom is een positieve cashflow geen garantie voor liquiditeit?

Omdat cashflow over een periode gaat en liquiditeit over momenten. Stel: je hebt over het jaar een positieve operationele cashflow van €500.000. Maar in mei verwacht je een grote belastingafdracht van €180.000, en in juli een investering van €250.000. Als je in die maanden niet genoeg op de bank hebt, kom je in de problemen, ook al is het jaarbeeld positief.

Daarom zijn jaartotalen niet genoeg. Je hebt een liquiditeitsprognose minimaal op maandbasis nodig (of zelfs per week, in piekperiodes), gekoppeld aan je actuele balansposities.

Welke stuurt wat?

Een korte vuistregel:

  • Wil je weten hoe gezond je verdienmodel is? Kijk naar je operationele cashflow over meerdere periodes.
  • Wil je weten of je deze maand de salarissen kunt betalen? Kijk naar je liquiditeitsprognose.
  • Wil je weten waarom liquiditeit krap is ondanks goede winsten? Kijk naar de ontwikkeling van je werkkapitaal.

Veelgestelde vragen

Is cashflow hetzelfde als winst?

Nee. Winst is een boekhoudkundige uitkomst die ook niet-kasposten bevat (zoals afschrijvingen). Cashflow gaat puur over geld dat daadwerkelijk binnenkomt of uitgaat.

Hoe verbeter je je werkkapitaal?

Door debiteuren sneller te innen (kortere betalingstermijnen, strakkere aanmaning), voorraden af te bouwen waar mogelijk, en met leveranciers ruimere termijnen af te spreken. Elk van deze acties verlaagt het werkkapitaal en verbetert je liquiditeit.

Wat is een gezonde quick ratio?

De quick ratio (vlottende activa min voorraden, gedeeld door kortlopende schulden) van 1,0 of hoger wordt over het algemeen als gezond beschouwd. Onder de 1,0 betekent dat je zonder voorraden te verkopen niet aan je kortlopende verplichtingen kunt voldoen.

Tot slot

Cashflow, liquiditeit en werkkapitaal vormen samen het financiële zenuwstelsel van je organisatie. Wie ze los van elkaar bekijkt, mist het grotere plaatje. Wie ze samen bekijkt, ziet vroegtijdig waar de risico’s en de stuurmogelijkheden liggen. Benieuwd hoe je deze drie zicht- en stuurbaar krijgt zonder Excel-chaos? Vraag een demo aan of plan een sparringsgesprek met een van onze adviseurs.

Deel dit artikel:
Door Dagmar van Eijs
avatar image
Directeur Planning Company & Factview en Interim CFO. Ik combineer IT met strategisch advies om directies grip te geven op hun bedrijfsvoering, processen te optimaliseren en groeidoelstellingen te realiseren.